Na het uitbrengen van “The Great Cold Distance” was de vraag terecht of Katatonia dit ooit nog zou kunnen verbeteren. Het antwoord komt in 2009 met “The Night Is The New Day” en het antwoord op de vraag is een volmondig JA!

 

De kracht van Katatonia is het meer doen met minder. Hoewel opener ‘Forsaker’ nog een voortzetting lijkt te zijn van de “The Great Cold Distance” wordt met het daaropvolgende ‘The Longest Year’ de eerste contouren van deze plaat zichtbaar naar boven. Hoewel de (mooi opgezette) opbouw van dit nummer nog om harde tussenstukken vraagt valt het vooral op dat de rustige passages meer en meer worden. ‘Idle Blood’ is daar bij uitstek het voorbeeld van. Dit nummer wordt gedomineerd door akoestische gitaar, keyboards en de, altijd goede, zang van Jonas Renkse. Vanaf dat moment komt de vergelijking met het latere werk van Opeth steeds meer boven drijven, daarmee de link met Tool enigszins vervagend. Toch waart het spook van de laatste genoemde band ook nog steeds rond, al was het maar in de uiterst bedachtzame arrangementen, de opbouw van een nummer als ‘Onward Into Battle’ en de sfeer van de plaat. Enigszins afstandelijk, maar ook regelmatig angstig dichtbij. Met “Night Is The New Day” begeeft Katatonia zich op een pad die ook Anathema bijvoorbeeld gevolgd heeft. Dit album is namelijk volgepropt met progressieve doom rock die een breed publiek kan aanspreken. Een van de voorbeelden en tevens één van de hoogtepunten is ‘Liberation’. Dit nummer kent een refrein dat direct blijft hangen, een opbouw (hard, zacht, hard) die blijft verrassen en een gevoel die je beklemd. Die sfeer hangt over deze hele plaat. Hoewel Katatonia aan geluid erupties heeft ingeboet heeft het aan (zeggings)kracht gewonnen. Daarmee is “Night Is The New Day” een parel op het werk van Katatonia tot nu toe. Rijst wel direct de vraag weer op of men dit kunstwerk de volgende keer nog zou kunnen verbeteren. De toekomst zal het leren.