Deze zomervakantie was het zover. Eindelijk de tijd genomen om eens verschillende muziekstreamingdiensten onder de loep te nemen. Mijn uiteindelijke keuze is niet de dienst die de dienst al jaren uitmaakt; Spotify. Er zijn andere en betere keuzes op de markt. Toch viel me op dat veel muziekliefhebbers die keuzes niet eens kennen. Daarom de tijd vrijgemaakt om een column te schrijven over dit onderwerp. Niet dat ik de waarheid in pacht heb maar wel omdat ik het iedereen gun om de juiste keuze te maken.
Vooraf is het goed om te bekennen dat ik niet elke streamingdienst uitgeprobeerd heb. Zo heb ik bijvoorbeeld Apple music links laten liggen. Ze scoren goed (op geluid en het betalen aan artiesten) en ze zijn duidelijk verbeterd in gebruik met andere apparatuur dan Apple. Toch blijft Apple music het beste werken met het eigen merk. Amazon is de ander die ik niet beluisterd heb. Voor Prime liefhebbers, zoals ik, best een optie maar om de een of andere manier trekt het mij niet zo.
Handig om te weten is dat elke streamingdienst het jou makkelijk maakt om jouw muziek die je bewaard hebt (meestal gratis) over te nemen. Zo raak je (bijna) niks kwijt aan wat je opgebouwd hebt. Verder heeft elke muziekstreamingsdienst een gratis periode om hun app te proberen. Meestal kun je een maand lang gratis gebruik maken van de dienst. Die periode is ook echt gratis. Dus als je besluit binnen die gratis maand op te zeggen word je niet geconfronteerd met onverwachte kosten. Het vergelijken van muziekstreamingdiensten is daarom nog nooit zo makkelijk. Wel goed om vooraf te controleren of jouw apparatuur de gewenste dienst ondersteund. Er zijn meerdere wegen om de streamingdienst op jouw apparatuur te laten afspelen maar het beste resultaat haal je als er een connectie is.
Onderstaande vergelijking is op basis van de betaalde diensten. Een aantal hebben een gratis dienst maar dat is altijd met gebreken. Minder kwaliteit en reclame.
Jarenlang ben ik verslaafd geweest aan Spotify. Dat komt vooral omdat bijna alles erop staat wat je denkt nodig te hebben. De interface werkt erg goed. Het zorgt er ook voor dat je interessante tips krijgt voor vergelijkbare bands. Risico is wel dat je een beetje in dezelfde muziekstroming blijft hangen. Spotify connect is een uitstekende aanvulling. Het zorgt ervoor dat je jouw muziek op veel verschillende manieren kunt beluisteren vanuit een en dezelfde app. Spotify heeft naast een groot arsenaal aan muziek ook aan de sociale medemens gedacht. Het delen van muziek, leuke jaarlijstjes maar ook bijvoorbeeld de podcasts en andere sociale functies zorgen ervoor dat het makkelijk is om te blijven hangen bij Spotify. Gelukkig is er een abonnement zonder podcast want voor een muziekliefhebber als ik draait het toch puur om muziek. Juist op dat punt laat deze muziekstreamer de luisteraar in de steek. Het wordt al jaren aangekondigd dat het beter wordt maar tot nu toe is de kwaliteit die uit je speaker komt belabberd (320 kbps = vergelijkbaar met MP3)). Zo lang je dit niet vergelijkt met andere muziekstreamers of dat je jouw muziek afspeelt op niet al te beste speakers zul je het misschien niet merken. Zodra je gaat vergelijken en je apparatuur enige kwaliteit heeft dan merk je het verschil. Zelfs op een kleine speaker van Yamaha WX-010 is het kwaliteitsverschil merkbaar. Spotify betaalt artiesten daarnaast niet al te best uit. Aangezien ze een groot aantal luisteraars hebben levert het de bands toch het nodige op. Tot slot lijkt Spotify steeds meer slachtoffer van hun eigen succes. AI muziek is er steeds meer te vinden. Omdat Spotify betaalt naar gelang het aantal luisterbeurten gaat het geld steeds meer naar AI artiesten en de mensen die daar achter zitten. Zelfs jouw favoriete artiest lijkt niet meer veilig aangezien covers ook geplaatst worden. Het doorgaans juist zo goed werkende algoritme wordt daardoor verstoord. Het feit dat een van de meest gestreamde bands AI is doet de wenkbrauwen bij mij in ieder geval fronsen.
Tidal is een van de bekendere alternatieven. Als het gaat om de kwaliteit van muziek is dit uitstekend. Lossless (CD kwaliteit) en Hi-Res (studio kwaliteit). Zeker nu men het twijfelachtige format MQA heeft losgelaten. Hun arsenaal aan muziek is vergelijkbaar met die van Spotify. Toch kun je links of rechts nog een nummer missen (overigens is Spotify ook niet feilloos). Ook Tidal heeft een goedwerkende Connect functie. Bovendien scoort de dienst goed op exclusieve live content. De interface heeft de laatste jaren een inhaalslag gemaakt. Toch is het nog steeds beduidend minder dan Spotify. Zo kom je regelmatig platen tegen van verschillende artiesten onder dezelfde bandnaam. Dat is bij het bekendste merk minder het geval. Tidal scoort ook goed op het betalen aan bands. Zij zijn een van degene die het meest uitkeren aan bands. Te verklaren uit het feit dat Tidal ontstaan is uit artiesten zelf. Toch is Tidal niet mijn keuze. De muziek blijft, ondanks de hoge kwaliteit, op mijn apparatuur wat geforceerd klinken. Vooral de bas klinkt nogal aanwezig. Ander nadeel dat ik tegenkwam is dat er slechts een deel van mijn lijsten (artiesten, album, playlists) gratis overgezet kon worden en dat ik voor een deel toch moest betalen. Dit is de enige waarbij ik dit tegenkwam. Bij de rest is gratis echt gratis.
De Fransen van Deezer leveren de muziekstreamingdienst die het eerste op de markt was. Voorbijgestreefd door Spotify in populariteit maar ze spelen nog steeds hun deuntje mee. Vooral in hun thuisland zijn ze nog steeds razend populair. Ondanks dat ze geen Hi-Res leveren, maar alleen lossless (vergelijkbaar met CD kwaliteit), klinkt het goed. Geen opgepompte bas maar een mooi evenwichtig geluid. Het is duidelijk te horen welke muziekinstrumenten bespeeld worden. Deezer heeft een degelijke interface. Het kent wel hetzelfde probleem als Tidal, platen van verschillende artiesten met dezelfde bandnaam staan bij elkaar. Het kent geen connect functie en dat is misschien wel de grootste teleurstelling. Wel kun je vaak via de app van je hifi apparatuur de muziek makkelijk afspelen zonder kwaliteitsverlies. Ander sterk punt van Deezer is het aantal artiesten en platen. Die is vergelijkbaar met Spotify. Deezer weet ook goede alternatieven aan te geven wanneer je een bepaalde band leuk vindt. Ook zij weten je te verrassen met leuke lijstjes en aanbevelingen. Verder is het een van de diensten die goed uitbetaald aan artiesten. Men is zelfs van plan om het betalingssysteem aan te passen. Ook bij Deezer merkt men namelijk dat AI muziek een bedreiging is. In plaats van het aantal gedraaide nummers is men in overleg met artiesten en labels om te kijken of er uitbetaald kan worden op het aantal fans. Dat zou betekenen dat het zo vaak mogelijk gedraaid worden en misbruik van het algoritme (hopelijk) voorkomen wordt. Het zou, ondanks dat ze geen Hi-Res leveren, een prima keuze geweest zijn ware het niet dat er voor mij nog een betere streamingdienst op de markt is.
YouTube music is een interessant alternatief door het enorme aanbod. Bovendien is het te combineren met het videokanaal waardoor er nog meer content beschikbaar komt. Grootste probleem is dan wel dat het kwaliteitsverschil groot is. Iedereen kan posten op YouTube. Een live registratie die opgenomen is met een smartphone heeft toch niet de beste kwaliteit. Het is niet de enige reden dat YouTube al snel afvalt. Zo gaat het afspelen van muziek op andere apparatuur niet vanzelf. Er is weinig hifi apparatuur die connected is met YouTube. Daar is een oplossing voor te vinden maar zoals al eerder gezegd, dit is meestal niet ten gunste van de kwaliteit. De kwaliteit is overigens ook nog eens de minste van alle streamingdiensten met 256 kbps (vergelijkbaar met MP3 en zelfs nog minder van kwaliteit dan Spotify). Wel maken ze een inhaalslag waardoor er tegenwoordig ook steeds meer 24 bit HD Audio geleverd wordt. Ander groot probleem is de interface. Die is rommelig en niet compleet. Voor zo’n groot merk is dit eigenlijk een doodzonde.
Vooraf niet gedacht, want het Franse Qobuz stond in het verleden vooral bekend om hun klassieke muziek en jazz. Toch is dit voor mij de absolute winnaar. Met een aantal gebreken, dat wel. Om daarmee te beginnen. De interface is niet bepaald de beste. Ze kennen hetzelfde probleem als Deezer en Tidal als het gaat om bands die onder dezelfde artiestennaam vallen. Dan is het soms lastig uit te vinden of je wel de juiste band op gaat zetten. Ander probleem is dat hun aanbod nog steeds net iets kleiner is. Wel heeft Qobuz hier een grote inhaalslag gemaakt. Daardoor zijn de verschillen verwaarloosbaar. Toch biedt het bepaalde albums en zelfs bands niet aan. Qobuz lijkt gelukkig gevoelig voor input van hun leden. Zo komt er steeds meer (ook ouder) materiaal bij. Wat betreft nieuw werk mis ik in ieder geval niks. Daarin lijkt Qobuz haar plaats gevonden te hebben. Qobuz richt zich overigens op albums en niet op singles. Dat maakt dat je soms even moet zoeken naar dat ene nieuwe nummer die jouw band net heeft uitgebracht. Een voordeel, wat ook uit te leggen is als nadeel, is dat Qobuz minder gevoelig lijkt voor AI en algoritmes. Dat komt omdat deze streamingdienst een eigen redactie heeft. Hier zijn (vooral) mensen aan het werk. Het maakt ook dat Qobuz een eigen magazine heeft, hoewel je Rockportaal nog steeds nodig hebt voor de juiste muziek. Het is ook duidelijk terug te zien in de aanbevelingen die ze doen voor andere bands. Die zijn soms enigszins voorspelbaar, zeker wanneer die buiten hun traditionele muziekstromingen vallen. Waar Qobuz de absolute hoofdprijs op verdient is de kwaliteit van geluid. Net als Tidal leveren ze FLAC 24-Bits-geluidskwaliteit tot aan 192 kHz. Dit is studiokwaliteit. Daar waar bands of labels dit niet leveren is de minimum kwaliteit nog altijd 16-bit (CD kwaliteit). Het grote verschil met Tidal is dat de muziek veel zuiverder en puurder klinkt. Of het nu gaat om keiharde metal, emotionele rock, heftige beats of rustige (dark)folk. Qobuz laat het op haar best horen. Gelaagd waar het moet en kwalitatief steeds op de beste manier. Om hun markt verder uit te bouwen is men bezig hun Connect optie verder uit te breiden. Helaas is die nog niet beschikbaar voor mijn hifi apparatuur. Wel heeft Qobuz ervoor gezorgd dat je via de apps van al je apparatuur je nog steeds het beste geluid tot je beschikking hebt. Mede door de genoemde ontwikkelingen in het verder verbeteren van de (mogelijkheden van de) app/ dienst en hun magazine merk je (ook door hun interviews) dat je hier te doen hebt met liefhebbers. Kwaliteit blijft belangrijker dan kwantiteit. Het valt op dat Qobuz ook de mogelijkheid biedt om muziek te kopen. Lijkt vreemd, maar er zijn nog steeds mensen die, ondanks dat dezelfde muziek te streamen is, toch hun muziek willen kopen. Minpuntje zijn de kosten per maand. Waar de andere diensten rond de elf euro liggen kost Qobuz zestien euro per maand. Gelukkig wel te verlagen door een jaarabonnement te nemen. Dan is het dertienenhalve euro per maand. Ik heb het er graag voor over want de kwaliteit en het goede gevoel doet veel. Ook Qobuz staat namelijk bekend om het beter betalen van artiesten. Vergelijkbaar met Tidal en Apple.
Conclusie:
Het is de moeite waard om verschillende muziekstreamingdiensten uit te proberen. Het gemak van Spotify weegt wat mij betreft niet op tegen de kwaliteitswinst die je kunt boeken. Het blijft een gegeven dat elke dienst voor en nadelen kent. Het is uiteindelijk vooral de vraag wat het beste bij jou en jouw situatie past. Denk bijvoorbeeld aan gebruikte apparatuur, ruimte waarin je muziek luistert, manier van muziek luisteren, etc. Als je alleen maar muziek luistert tijdens het sporten op koptelefoon of op mindere speakers dan is de keuze anders dan wanneer je op hifi-apparatuur van jouw muziek wil genieten. Wat mij vooral opviel is dat het eigenlijk heel makkelijk is om over te stappen zonder dat je al je favorieten en playlists verdwijnen. Daar keek ik misschien nog wel het meest tegenop.
Hopelijk helpt deze column bij jouw eerste stap om iets anders dan de standaard de kans te geven. Denk bijvoorbeeld ook aan Bandcamp. Als je muzikanten het meest wil steunen is dit, digitaal gezien, nog steeds de beste optie.