Een van de meer opzienbarende platen van eigen bodem is Jacht Der Mysteriën van het zwartmetalen duo Fluisteraars. Rockportaal ging in gesprek met zanger Bob Mollema over het wel en wee van het nieuwe album, de centrale rol van Gelderse sagen en mythen in zijn teksten, zijn verdere creatieve uitingen als kunstenaar en de opmars van kunstmatige intelligente in de muziekindustrie.
Gefeliciteerd met het uitbrengen van zo’n kwalitatief hoogstaande plaat als Jacht der Mysteriën. Hoe voelt het op de plaat op de mensheid te hebben losgelaten en hoe zijn de reacties tot nu toe?
Bedankt. Het voelt goed om de plaat los gelaten te hebben. We krijgen allerlei reacties, maar het lijkt alsof men over het algemeen de diepte van onze plaat weet te doorgronden.
Wat ik erg kan waarderen aan Jacht der Mysteriën is de onderhuids spanning die het contrast tussen de relatief eenvoudige repeterende gitaarpartijen en de psychedelische geluidseffecten oproept. ‘Condities der Afstraffing’ is daar een straf voorbeeld van. Hoe jullie daar zelf in? Is dit met opzet gedaan?
Het eerste nummer wat we voor de plaat schreven was Grondeloos Donkere Bossen. Dit nummer is gebaseerd op een lokale legende waarin een voerman van hersenkarren afgeleid raakt door een flikkerend licht in het bos en dit licht vervolgens volgt. Het is alsof hij tussen twee werelden gevangen zit. Deze spanning hebben we naar alle nummers meegenomen!
Met de vorige EP-reeks stond thematisch een verdwenen kasteel centraal. Waar past de huidige tekstuele inspiratie binnen het Fluisteraars-idioom?
Ditmaal zijn het, zoals in de vorige vraag beschreven, persoonlijke associaties op een lokale legende, maar ook een symbolische blik op de huidige staat van de wereld. In Condities der Afstraffing spreekt de tekst over een wereld waarin gewonnen en gerend moet worden ten koste van alles; vulkanen die in elkaar blazen. Zwarte Zomermaan is eerder een gedetailleerde beschrijving van een kleine gebeurtenis in een herfstig bos. Op die manier vormt het album een soort drieluik van thema’s die elkaar versterken; een legende uit een andere tijd, een temperatuur meting van de huidige staat van de maatschappij & de terugkeer naar de aarde.
Als Gelderlander kan ik de Gelderse thematiek van Fluisteraars erg waarderen. Wat vinden jullie zo inspirerend aan Gelderse sagen en legenden en wat betekent Gelderland voor jullie als band?
De sagen en legenden van Gelderland bekronen de bossen en plekken in een ander licht. In een licht wat dient als projectiescherm van vervlogen tijden; en naar die vervolgen tijden snakken wij via een romantische bril. Uiteraard zullen we nooit zeker weten hoe het toen was of hoe mensen dachten, maar we hebben het gevoel dat deze verhalen eventueel kleine fragmenten van pre-christelijke tijden kunnen bevatten. Al kan dat niet bewezen worden; het voelt goed omdat wij het gevoel hebben dat men in die pre-christelijke tijd een gezondere verstandhouding had met hun directe omgeving en op een bepaalde manier ontzag had voor de wereld. Als we nu naar de wereld kijken zien we dat men geen ontzag heeft voor de wereld, maar juist een enorme privilege voelt om er gebruik van te maken. Het is alsof de mens in een wereld is geplaatst met de boodschap; pak maar wat je pakken kunt. En volgens het heersende moraal is dat ook zo! Tegelijkertijd hoor je overal stemmen van mensen die weten dat het niet zo langer kan en dat het toch anders moet kunnen, maar er gebeurt verder niets om de manier van leven te veranderen. Het is alsof we in een logge zinkende walvis zitten waarvan we benieuwd zijn hoe het massale dier de bodem zal raken. Wellicht heeft dat te maken met het feit dat mensen zeer geïnteresseerde en nieuwsgierige wezens zijn; wellicht wilt men niet stoppen met het aansturen op de afgrond omdat we als beschaving willen weten hoe die afgrond eruit ziet. Daarnaast is er ook nog zoiets als hoop; men hoopt natuurlijk dat de koers zal wijzigen. In het licht van dit alles proberen wij alvast fragmenten en doorkijkjes te laten zien van een andere manier van denken waar de directe omgeving bij betrokken is! Een wereld waarin dieren en planten ook leiding kunnen geven.
Hoe zijn de taken verdeeld binnen Fluisteraars en hoe inspireren en stimuleren jullie elkaars creativiteit?
Mink schrijft de muziek en ik schrijf de teksten en maak de artwork. Daarin vullen we elkaar enorm aan. We maken lange wandelingen waarin we veel praten en de bossen om ons heen proberen te ervaren als een plek waarin de snelheid van de wereld is gestagneerd; het voelt als een hoopvolle plek vanuit waar we een nieuwe wereld kunnen scheppen. We vangen dit beiden op onze manier en houden het dan bij elkaar en beginnen met schaven. Soms is er ook een kleine wisselwerking waarin Mink een suggestie heeft voor de artwork en de tekst of ik voor een melodie. Het is een dialoog van twee creatieve geesten binnen de wereld die wij hebben geschept.
Je bent in het dagelijkse leven actief als kunstenaar in diverse disciplines. Waar past Fluisteraars als entiteit in jouw creatieve uitingen?
Fluisteraars is samen met mijn schilder- en tekenwerk de grootste entiteit in mijn creatieve uitingen. Het is als het ware een tweekoppige troon waar een siamees op zit met verschillende lichamen, maar met de dezelfde gedachtetoevoer. De thematiek en de bron zijn het over het algemeen hetzelfde!
Een zekere ambachtelijke creativiteit staat centraal bij Fluisteraars. Wat zijn je gedachten over het feit dat AI door muzikanten wordt ingezet om nieuwe muziek te genereren?
Zodra de menselijke moeite op bepaalde vlakken volledig wordt weggegeven en wordt toevertrouwd aan software zonder emoties, maar een die emoties baseert op een gelimiteerde database, zien wij muzikanten die dit gebruiken als bijdragers van de uitholling van de menselijke creatieve cultuur.
Welke verdere tourplannen staan op het programma?
We spelen 21 november tijdens Rites of Destruction Vol. VII in Basel, Zwitserland!
Ten slotte wil ik graag weten naar welke muziek jullie zelf graag luisteren en welke platen jullie de lezers van Rockportaal kunnen aanraden. Metal en niet-metal, alles is prima.
We luisteren werkelijk van alles. Het is niet echt vast te pinnen. Maar wat hier veel wordt gedraaid de laatste tijd is: Stars of the Lid – The Ballasted Orchestra, Gwenno – Tresor, Oorchach Prisimerkti & Neiti Olga – Minä, Aina