Het is dubbel feest deze avond. Niet alleen verschijnt vandaag het zevende studioalbum van Mayhem, ook mag het Noorse gezelschap aantreden voor een volle Ronda in TivoliVredenburg te Utrecht. De nieuwe plaat draagt de titel Liturgy Of Death en vormt het langverwachte antwoord op Daemon uit 2019. De legendarische band rond oprichter Necrobutcher reist niet alleen af naar Utrecht, maar neemt bovendien het Zweedse Marduk en het Amerikaanse Immolation mee als support.
De avond vangt vroeg aan, want iets na zes uur krijgt de Amerikaanse deathmetalformatie Immolation de eer om het programma te openen. Ondanks het vroege tijdstip treedt de band aan voor een redelijk gevulde zaal. Muzikaal gezien kent Immolation weinig raakvlakken met het hoofdprogramma, maar net als de overige acts bracht ook deze formatie haar debuutalbum uit in de vroege jaren negentig.
Daar houdt de overeenkomst grotendeels op. Waar Marduk en Mayhem zich bewegen binnen het blackmetalspectrum, serveert Immolation een pot pure death metal. Geen traditionele backdrop, maar een ledscherm met het bandlogo siert het podium, terwijl het viertal aftrapt met An Act Of God van de meest recente plaat Acts Of God.
Wat opvalt is dat het geluid niet optimaal staat afgesteld, waardoor vooral de vocalen van bassist Ross Dolan hard resoneren in de zaal. Wat eveneens opvalt is het rommelige spel van de band deze avond. Vooral tijdens de solo’s laat het gitaarwerk te wensen over en ook in het samenspel ontbreekt het aan scherpte.
Desalniettemin zit de sfeer er goed in bij zowel band als publiek en dankt de frontman het publiek meermaals voor de opkomst. In reactie daarop ontstaan er verschillende moshpits. Met name oudere nummers als Dawn Of Possession vallen goed in de smaak. Immolation weet te vermaken, maar zet geen overtuigende of memorabele set neer.
Na een ombouwpauze van ruim twintig minuten betreedt Marduk het podium. Onder leiding van gitarist Morgan Håkansson heeft de band inmiddels vijftien langspelers op haar naam staan, waarbij vooral het vroege werk veel lof oogst. Marduk kiest er daarom ook voor om bijna uitsluitend oud materiaal ten gehore te brengen.
Opener Frontschwein is gelijk één van de weinige uitzondering op deze regel, maar openen met een publieksfavoriet blijkt een goede keuze. Het verschil in geluidskwaliteit is vanaf de eerste seconde overduidelijk. Alles staat zuiver afgestemd en de agressieve riffs weerklinken krachtig en helder. Het drietal, dat live bijval krijgt van Simon Wizén, oogt vandaag enthousiast en vertrouwd. Marduk is dan ook een graag geziene gast in ons land.
Vroeg in de set volgt met Wolves al het eerste hoogtepunt, terwijl Throne Of Rats luidkeels wordt meegezongen door het publiek. Ongevraagd ontstaat er een moshpit, terwijl frontman Mortuus het publiek aan de voorzijde actief betrekt. Tijdens On Darkened Wings is er een hoofdrol weggelegd voor Simon, die de vrije ruimte krijgt om zijn instrument door de gitaarpartijen heen te weven.
Marduk speelt met zichtbaar vuur en agressie, en lijkt live zelfs nog sneller dan op plaat, waarbij drummer Simon een onvermoeibare indruk achterlaat. Met The Black wordt er teruggegrepen naar debuutalbum Dark Endless, terwijl The Blond Beast een bijna dansbaar ritme met zich meedraagt. De band jaagt in hoog tempo door de set en weet opnieuw te overtuigen.
De lange rijen bij de merchandise en de overvloed aan Mayhem-shirts laten zien dat de band heden ten dage nog steeds populair en relevant is. Met een nieuw album op zak mag dan ook vers materiaal worden verwacht. Na een lange, sfeervolle intro is het Hellhammer die als eerste plaatsneemt achter de drums, gevolgd door Necrobutcher, Teloch en Ghul. Als laatste verschijnt misdienaar Attila Csihar ten tonele, gehuld in een wit gewaad met rode cape.
De set opent met Realm Of Endless Misery, kort daarop gevolgd door Life Is a Corpse You Drag van het nieuwe album. Het geluid is loepzuiver en met name het gitaarwerk van Teloch en Ghul maakt grote indruk. De show is uiterst strak en laat nauwelijks ruimte voor primitiviteit. De vier heren bewijzen rasechte muzikanten te zijn, die de unieke black metal ook live feilloos weten neer te zetten.
Csihar beweegt zich voortdurend over het podium en zoekt regelmatig de verhogingen op, waar hij zijn veelzijdige vocale arsenaal etaleert en veelvuldig met verschillende attributen loopt te zwaaien. Zowel nieuwere nummers als Bad Blood als oudere werken uit het Maniac-tijdperk, zoals Ancient Skin, worden overtuigend gebracht. De frontman voert een heuse theatershow op, waarin hij zelfs van outfit wisselt.
Voor puristische liefhebbers mag dit aanvoelen als heiligschennis, maar het merendeel van het publiek geniet zichtbaar, zeker wanneer de frontman zich dicht bij het publiek begeeft. Afgezien van de vele rook bestaat de visuele aankleding voornamelijk uit achtergrondbeelden die naadloos aansluiten bij de gespeelde nummers. De setlist is rijk en gevarieerd, met bijdragen van vrijwel ieder album. Zo gaat Mayhem van het eclectische Psywar naar de experimentele combinatie To Daimonion en View From Nihil, dat niet alleen uitblinkt door een sterke drumintro, maar ook door het karakteristieke gesproken woord.
De grootste publieksreactie volgt aan het einde van de reguliere set met het iconische Freezing Moon, gevolgd door Cursed From Eternity. Deze nummers klinken live nog krachtiger dan op plaat, zowel vocaal als instrumentaal, waarbij de klasse van Teloch en Ghul opnieuw wordt benadrukt.
De reguliere set wordt afgesloten met Weep For Nothing en From The Dark Past, waarmee duidelijk wordt dat het nieuwe materiaal zich moeiteloos kan meten aan de klassiekers. Na afloop verlaat de band het podium en klinkt Silvester Anfang vanaf tape.
Iedereen die Mayhem eerder live heeft gezien weet waaruit de toegift zal bestaan. De avond wordt namelijk afgesloten met alle eigen nummers van de Deathcrush-EP. De rauwe proto-black weet zichtbaar iets los te maken bij het publiek.
De maniakale uithalen van Csihar klinken overtuigender dan ooit en in het oudere materiaal is meer ruimte voor de volle baslijnen van Necrobutcher, die als enig origineel lid ook daadwerkelijk te horen is op Deathcrush. Mayhem imponeert met een show die balanceert op de rand van het theatrale en het absurde, zonder ook maar iets aan muzikale kwaliteit in te boeten.
Foto’s: Eric de Boer