Het Gentse postrock/postmetal-trio Tarmak was één van de verrassingen van 2025 met het fijne album Delete To Proceed. Hun muziek is misschien dan wel zonder lyrics, maar niet zonder inhoud. Na de lovende review op deze site ging Rockportaal langs voor een interview bij Geert (bas) en Sander (gitaar).
Tarmak is een intrigerende bandnaam. Wat betekent hij voor jullie?
Geert: Hier zouden we een mooi verhaal kunnen ophangen over hoe onze muziek probeert om de luisteraar op een reis mee te nemen. Want Tarmak is natuurlijk een ander woord voor asfalt. Denk aan wegen om te bereizen of aan vliegtuigen die vertrekken naar verre oorden. Precies zo moet onze muziek zijn.
Maar de waarheid is wat minder poëtisch. Op onze eerste EP stond een nummer met de naam ‘Krater’. Dat nummer heette oorspronkelijk ‘Tarmak’, en ‘Krater’ was onze bandnaam. Maar er bleken al meerdere andere bands met de naam Krater te bestaan, dus was de oplossing om de namen simpelweg om te draaien. Gelukkig had het nummer toen nog geen tekst die we moesten aanpassen! (Uiteindelijk is het wel ons enige nummer met echte zang geworden). Later bleek dat er nog wel een bekend basketbalmerk was met dezelfde naam. Maar wisten wij veel, geen van ons speelt basketbal. Dus misschien was het beter geweest om bij Krater te blijven, maar we hadden al besloten te switchen en dat was dat! En nu zou het gewoon verkeerd klinken als het anders was.
Sander: Toen Simon (de vorige drummer) en ik de band oprichtten een tiental jaar geleden hadden we een lijst samengesteld met namen die we cool vonden. Die lijst was gevuld met namen die primitief klonken en vaak ook een link hadden met het West-Vlaamse dialect (waar we beiden vandaan komen). We zochten een naam die de innerlijke oermens in ons kon aanspreken. Op één of andere manier vonden we zoiets goed passen, zeker in de beginjaren toen onze muziek nog wat ruwer was dan nu. In die lijst stonden zowel Krater als Tarmak. Ik denk dat ‘Matrak’ en ‘Skurft’ ook op die lijst stonden.
Hebben jullie geen zanger gevonden of was er meteen de bewuste keuze om zonder zang te werken?
Sander: In het begin was dat eigenlijk geen uitgesproken, bewuste keuze. We waren zelf nog zoekende naar wat we precies wilden doen en wie we als band wilden zijn. We luisterden wel veel naar bands zonder zang, of naar groepen waar de stem eerder als een extra instrument werd ingezet en niet noodzakelijk op de voorgrond stond.
Tijdens de eerste jams en composities stonden we daar eerlijk gezegd niet echt bij stil. Gaandeweg merkten we gewoon dat de nummers af en klaar aanvoelden zoals ze waren. Er zat al voldoende gelaagdheid, dynamiek en een verhaal in, waardoor zang of teksten plots overbodig leken. We wilden niets toevoegen puur om iets toe te voegen, en zeker niet het risico lopen dat het extra ballast zou worden of de aandacht zou afleiden van wat er al aanwezig was.
We werken altijd vanuit het idee dat iets alleen mag blijven als het echt een meerwaarde heeft. Genoeg is genoeg: je moet weten wanneer een nummer af is en wanneer je afstand moet nemen. Te veel ingrediënten of te veel stemmen maken het zelden beter. Op die manier is het instrumentale karakter van Tarmak heel organisch gegroeid.
Wat veel mensen niet weten, is dat er in onze muziek wel degelijk zang zit verwerkt, maar vaak op een heel andere manier. Stemmen worden regelmatig gebruikt als klank of sfeerelement, zonder expliciete woorden of teksten. Op Delete to Proceed bevat het merendeel van de tracks zulke vocale lagen, alleen vallen ze minder op omdat ze volledig opgaan in het geheel.
Een goed voorbeeld is de slottrack Blue Renewed. De intro bestaat uit één clean gitaarriffje, ondersteund door verscshillende lagen vocale harmonieën. Dat creëert een heel apocalyptische, filmische sfeer, en die passage duurt meer dan een minuut. Toch ervaren veel luisteraars het nummer wel als puur instrumentaal.
Welke bands zijn jullie voorbeelden?
Geert: We hebben veel voorbeelden, en alledrie luisteren we naar uiteenlopende muziek, die natuurlijk een invloed heeft op hoe we spelen. We hebben nooit een bepaalde band voor ogen als we muziek maken, maar uiteraard sluipen deze invloeden er wel in. Sander is de grote Tool-fan, een band die reviewers nog wel eens aanhalen bij onze muziek. Hij is ook degene die het meeste naar postrock en -metal luistert. Invloeden als Russian Circles komen dan ook voornamelijk bij hem vandaan.
Sander: Dat klopt. Tool is zonder twijfel mijn belangrijkste invloed. Hun album Lateralus blijft voor mij een referentiepunt op vlak van compositie, ritme, spanningsopbouw en nog zoveel meer. Daarnaast zijn bands als Russian Circles, Isis, Cult of Luna, Pelican, Intronaut, Meshuggah, Cloudkicker en nog zoveel andere belangrijk geweest, elk om andere redenen.
Ook buiten het metal- of postrockkader komt er inspiratie, bijvoorbeeld uit Radiohead of soundtracks van films zoals Arrival (Jóhann Jóhannsson) en Dune (Hans Zimmer). Zowel Geert als ik zijn ook grote liefhebber van sci-fi, muzikaal én inhoudelijk. Het soort muziek dat je niet alleen hoort, maar dat je ergens naartoe transporteert.
Geert: Daarnaast ben ik ook weer meer fan van progressieve rock en stonerrock. Misschien komt dat minder naar voren in onze muziek, maar ik ben fan van bands als Opeth, Elder en ook klassieke progbands als Yes.
Onze huidige drummer Lukas maakt in zijn tijd weg van Tarmak ook nog punk en elektronische muziek. Het zou interessant zijn als die elementen nog hun weg vinden in een nieuwe plaat! Maar uiteindelijk is er veel overlap tussen de bands waar we naar luisteren. Meestal als we nieuwe muzikale ontdekkingen laten horen zijn we er allemaal wel fan van.
Waarom worden er in postrock/postmetal geen covers gespeeld?
Geert: Ah de cover! Voor sommigen een goede manier om de setlist wat op te vullen, voor anderen een eerbetoon aan de muzikale helden. En voor weer anderen pure tijdverspilling, tijd die gebruikt had kunnen worden om eigen muziek te creëren!
Binnen de postrockwereld is er misschien een grotere nadruk op de eigen creativiteit. Veel ‘muzikanten muzikanten’, als je begrijpt wat ik bedoel. Het pure aspect van muziek maken komt hard naar voren en dus willen muzikanten dat laten zien. Een cover zit dan alleen maar in de weg. En je loopt ook nog het risico dat je het origineel niet genoeg eer aandoet en het publiek zich tegen je keert. Als in: wie denkt die band wel niet dat ze zijn? Dus wordt het vermeden.
Sander: Inderdaad. Covers spelen voelt vaak wat vreemd aan, omdat de kracht net zit in het opbouwen van een eigen universum. Postrock en postmetal draaien sterk rond sfeer, dynamiek en lang uitgesponnen spanningsbogen. Dat maakt het moeilijk om een bestaand nummer te ‘hervertellen’ zonder het te reduceren.
Als we toch een cover zouden moeten kiezen, dan zou dat waarschijnlijk iets onverwachts zijn. Geen klassieker uit het genre, maar eerder iets dat we volledig kunnen herinterpreteren.
Geert: Ja, als we een cover zouden doen wordt het iets totaal out of left field. Iets wat niemand verwacht. Zo tussendoor een keer Nirvana’s In Bloom spelen, dat zou wel tof zijn.
Welke band mag welk nummer van jullie coveren?
Geert: Ik zou wel graag willen horen wat Elder maakt van een nummer als Ark of Nowhere. Misschien wat zang erbij, alles gedaan met een vette stonergroove…
Sander: Ik ben daar zeer gemakkelijk in. Iedereen mag alles coveren van mij. Bij deze krijgen jullie, beste lezers, allemaal mijn zegen. Ook heel benieuwd wat Dr. Dre en Snoop dogg bijvoorbeeld zouden doen met een Tarmak-nummer. Wellicht niets, maar toch.
Hoe zijn de reacties op het album en op de clips?
Sander: De reacties zijn heel warm en positief tot hiertoe. Onze ego’s zijn al meer dan eens gestreeld geweest. Wat we vaak terug zien komen, is dat het album toch doet wat we eigenlijk van in het begin ambieerden, en dat is mensen in vervoering brengen. Ze even meenemen naar een andere maar volledig uitgewerkte wereld. En dat met behulp van een plaat die als een samenhangende reis aanvoelt waarin zes ‘uitstapjes’ vlot en organisch in elkaar oversmelten.
Het doet ook deugd te merken dat het vaak over de samenhang tussen geluid en beeld gaat, want daar hebben we veel moeite en aandacht aan besteed. De reacties bevestigen dat het concept werkt. Dat betekent veel, want we wilden echt iets ‘anders dan anders’ doen en dan weet je op voorhand nooit of het wel zal aanslaan. Ook live krijgen we reacties van mensen die zeggen dat ze echt even ‘weg’ waren tijdens het optreden, en dat is voor ons een heel mooi compliment om te krijgen. Tenzij ze letterlijk bedoelden dat ze even de zaal uit waren natuurlijk.
Deze muziek laat zich volgens liefhebbers van het genre het beste op vinyl beluisteren. Komt dat nog?
Geert: Dat is zeker de bedoeling. Je eigen werk op plaat zien, met het artwork mooi groot, is iets bijzonders. Binnen het bredere rockgenre zijn er sowieso nog heel veel fans die muziek fysiek willen hebben, en vinyl is het format van keuze voor de meesten, dus het is niet meer dan logisch om uiteindelijk onze muziek ook zo uit te brengen.
Daarnaast is het voor velen ook een manier om bands te steunen tijdens gigs. Helaas is het laten persen van een vinylalbum niet goedkoop, en omdat wij zonder platenlabel werken moeten we de financiën nog een beetje in de gaten houden. Maar als het binnen onze mogelijkheden valt (met of zonder label) gaan we dat zeker waarmaken!
Waarom moeten instrumentale nummers bij Tarmak toch een inhoudelijke/visuele houvast hebben?
Geert: Je zet jezelf automatisch een beetje in een klein hoekje als je instrumentale muziek maakt. Voor vele muziekfans gaat dat snel saai worden. Maar er is een (klein) deel die daar geen moeite mee heeft en die wil je meepakken en vasthouden.
Door de muziek cohesie te geven, zowel in de muzikale thema’s als het visuele, creëer je een muzikaal verhaal dat blijft boeien. Je wilt als luisteraar weten waar het verhaal naar toe gaat en hoe het afloopt, ook al is het soms wat abstract. Dat is toch het effect dat we voor ogen hebben. Maar wat hier ook bij belangrijk is, is dat we het zelf gewoon tof vinden om er zo een geheel van te smeden. We zijn naast muziekfans ook fans van film, vooral science fiction en horror, dus die invloeden willen we ook een beetje laten doorschemeren.
Sander: Geert vat het mooi samen. Ik zie muziek als een totaalervaring. Een nummer mag best abstract zijn, maar ik voel dat een album sterker werkt als het een kader heeft waarbinnen alles betekenis krijgt. Onze visuals helpen om die wereld tastbaar te maken, zonder daarbij alles dicht te timmeren.
Waar droomt een band als Tarmak nog van?
Geert: Zowel een label vinden als festivals in binnen- en buitenland zijn mooie opties, maar ik denk dat we eerst zouden kiezen voor een mooie spot op een festivalaffiche. Live spelen is waar het uiteindelijk om draait, daar haal ik de grootste voldoening uit. En op zo een mooi festival spelen, liefst voor een vol publiek, is natuurlijk prachtig. Dat zal zeker een hoop nieuwe fans opleveren, en dan komt dat album op Dunk!records er ook wel vanzelf. Als je maar genoeg lawaai blijft maken op een podium gaan mensen je vanzelf wel opmerken!
Sander: Dromen mogen, maar we blijven realistisch. Labels als Consouling Sounds of Dunk!records spreken ons zeker aan, net als festivals als Dunk!festival of ArcTanGent. Niet omwille van het prestige, maar omdat daar een publiek zit dat open staat voor dit soort totaalervaringen. Ik droom er momenteel ‘gewoon’ van om dit album live te kunnen blijven spelen, liefst in zijn geheel, voor dat soort publiek.
Een politiek/maatschappelijk dilemma voor jullie. Tarmak mag een maand mee op tour met Cult of Luna, maar het is wel in Rusland. Of op Spotify krijgen jullie miljoenen clicks, maar uit Israël. Hoe gaan jullie daar dan mee om?
Sander: Dat is een moeilijke, maar ook belangrijke vraag. In zo’n scenario zouden we het eerder niet doen denk ik. Niet uit gemakzucht, maar omdat we vinden dat je als band ook een verantwoordelijkheid draagt, zeker eens je een groter bereik begint te krijgen. Muziek kan verbinden, maar ze bestaat niet in een vacuüm. Context doet ertoe. Hetzelfde geldt voor streamingcijfers uit landen waar zware ethische vragen bij komen kijken. We hebben daar geen pasklaar antwoord op, maar het is wel iets waar we bewust bij stilstaan.
Maar goed, voorlopig hebben we ons nog geen zorgen moeten maken over een uitnodiging van Cult of Luna of miljoenen streams op Spotify. Ik zie dat ook niet gauw gebeuren eerlijk gezegd. Maar wie weet zie ik dat wat te pessimistisch.
Jullie hometown Gent wordt wel eens omschreven als het rockende hart van Vlaanderen. Is het een voor- of een nadeel om vanuit Gent te werken?
Geert: Het is een beetje een tweesnijdend zwaard. Aan de ene kant hebben we al heel veel steun gekregen van Gentse organisaties als No Name Collective, aan de andere kant spelen er zoveel goede bands dat je er soms als nieuwe band maar lastig tussen kan komen.
Sander: Dat is waar. Gent heeft een enorm rijke muziekscene, wat inspirerend werkt. Er zijn veel sterke bands, er zijn veel plekken om te spelen en er is een publiek dat nieuwsgierig is. Tegelijk betekent dat ook dat je moet opvallen in een heel verzadigde omgeving. Alles bij elkaar genomen zie ik het toch wel veel eerder als een voordeel.
Geert: Ja, uiteindelijk is het alleen maar goed als er veel muziek is. Een gezonde scene kan je alleen maar meer opleveren, zolang je je best blijft doen om op te vallen. Probeer iets unieks te geven dat de anderen niet doen. Vandaar ook dat wij als band zoveel inzetten op het visuele aspect. Een Tarmak-optreden moet een audio-visuele ervaring zijn die geen andere band levert. Dan moeten de organisatoren wel opletten en ons een plek geven.