Een maand geleden bracht Liminal Sky het prachtige album All Tomorrow’s Darkness uit. We schreven er het volgende over op onze site:
“All Tomorrow’s Darkenss is een prachtig debuut, een prachtig album. Een album waarin de persoonlijke verhalen muzikaal vorm krijgen. Ik vraag me echt af of het duo deze openhartige muzikale reis waarin kwetsbaarheid een kernwoord is een vervolg kan gaan geven. Liminal Sky verdient het om beluisterd te worden, zeker voor liefhebbers van Radiohead, Anathema of Ulver om er een paar te noemen.”
Hoewel het een debuut betreft van de band, zijn Jaime Gomez Arellano en Daniel Knight twee oudgedienden die hun sporen in de muziekindustrie al hebben verdiend. Het album vroeg erom om Jaime wat vragen te stellen.
Jullie hebben in verschillende bands gespeeld en Messenger is nog niet zo lang geleden opgeheven. Wat was de reden om met Messenger te stoppen en Liminal Sky te beginnen?
Messenger is gestopt vanwege persoonlijke meningsverschillen binnen de band. Omdat zowel Dan als ik deel uitmaakten van Messenger, wilden we graag samen muziek blijven maken. Zo zijn we Liminal Sky begonnen.
Wat is het verschil tussen deze bands?
Muzikaal gezien is het grootste verschil dat Liminal Sky niet de ietwat folkachtige Americana-invloed heeft die Messenger wel had, aangezien die grotendeels door de andere bandleden werd ingebracht. Daarnaast is de grootste verandering de manier waarop we samenwerken. Met alleen Daniel en mij is het creatieve proces veel gerichter, efficiënter en productiever. We zitten vaak op dezelfde golflengte.
Je hebt All Tomorrow’s Darkness in je eigen studio opgenomen. Wat zijn de voordelen daarvan?
We hebben het album eigenlijk in twee studio’s opgenomen: mijn eigen studio (Orgone Studios) en Daniels studio in Londen. We pendelden gedurende het hele proces tussen Woburn en Londen. Een van de grootste voordelen was de flexibiliteit. Wanneer ik niet bezig was met andere projecten, konden we zoveel tijd aan het album besteden als nodig was, zonder de druk van het boeken van commerciële studiotijd. We hadden ook toegang tot al mijn opnameapparatuur en instrumenten, terwijl Daniels studio ons een aparte creatieve ruimte bood waar we ons konden concentreren op songwriting, keyboards en het ontwikkelen van ideeën. Een ander onverwacht voordeel was simpelweg de afwisseling in omgeving. Een groot deel van het album is tijdens de pandemie gemaakt, dus het afwisselen tussen de twee studio’s hielp om het proces fris te houden en gaf ons een welkome verandering van omgeving in wat een zeer ongewone periode was.
All Tomorrow’s Darkness is ontstaan door lange slapeloze nachten, drinken om het verdriet te verdoven en de spookachtige stilte van de verlatenheid in het pandemietijdperk, aldus je biografie. Hoe ‘depressief’ was de omgeving of je gemoedstoestand toen je de muziek voor het album schreef?
Persoonlijk zat ik destijds in een heel donkere periode. Ik worstelde met een chronische depressie en ondanks dat ik er alles aan deed om beter te worden, was het ongelooflijk moeilijk. Uiteindelijk heb ik een tijdje antidepressiva geslikt en samen met regelmatige therapie bij mijn psycholoog hebben die een enorm verschil gemaakt. Gelukkig gaat het de afgelopen jaren veel beter met me. Ik heb sindsdien geen medicatie meer nodig gehad en ik hoop oprecht dat ik nooit meer in die situatie terechtkom. Dat wens ik niemand toe. Het was ook niet alleen de pandemie zelf, hoewel dat al surrealistisch genoeg was. Ik verloor familieleden aan COVID in mijn thuisland Colombia en vanwege de reisbeperkingen moest ik hun begrafenissen via Facebook Live bijwonen. Zulke ervaringen laten een blijvende indruk achter. De isolatie, de onzekerheid en het gevoel van hulpeloosheid vonden onvermijdelijk hun weg naar de muziek. All Tomorrow’s Darkness werd een weerspiegeling van wat we emotioneel doormaakten, in plaats van een poging om een bewust “depressief” album te schrijven.
Je werkt samen met Daniel Knight. Wat is jullie band?
Daniel is een van mijn beste vrienden. We kennen elkaar al zo’n 25 jaar en hebben de afgelopen twintig jaar samen in verschillende bands en projecten gespeeld. Naast een fantastische gitarist is hij ook een uitzonderlijke toetsenist en bassist, en een absoluut genie als het om synthesizers gaat. Hij bouwt zijn eigen synthesizers helemaal zelf en ontwerpt zijn eigen apparatuur. Belangrijker nog, hij is iemand die ik volledig vertrouw, zowel als muzikant als als persoon. Samenwerken met een goede vriend die dezelfde creatieve visie deelt, maakt het hele proces ongelooflijk plezierig, en ik kan me eerlijk gezegd geen betere bandgenoot voor Liminal Sky voorstellen.
Naast Daniel lijkt Mat McNerney een grote rol te spelen in het schrijven van de nummers. Je hebt lang met Hexvessel samengewerkt. Wist je altijd al dat je hem zou vragen om de zang voor je te doen?
Ja. Mat en ik werken al 15 jaar samen en in die tijd zijn we ook goede vrienden geworden. Ik heb hem altijd bewonderd als zanger, maar hij is ook een uitzonderlijke tekstschrijver, en dat was absoluut cruciaal voor dit album. Vanaf het begin hadden Daniel en ik het gevoel dat Mat de juiste persoon zou zijn om de muziek een stem te geven. Zijn teksten hielpen ons de emoties en thema’s die we wilden overbrengen uit te drukken op een manier die geen van ons beiden alleen had kunnen bereiken. Hij werd een fundamenteel onderdeel van het creatieve proces en ik ben hem ontzettend dankbaar, niet alleen voor zijn bijdrage aan het album, maar ook voor onze vriendschap al die jaren.
Geldt dat ook voor de leden van Ulver?
Ja, het was een vergelijkbare situatie. Ik ontmoette de leden van Ulver voor het eerst toen ik Orgone Studios in Londen opende. Ze waren eigenlijk mijn allereerste klanten en we werkten samen aan Wars of the Roses. In de loop der jaren bleven we samenwerken en heb ik een aantal van hun releases gemasterd. Gaandeweg zijn we ook goede vrienden geworden. Ik ben nog steeds ontzettend dankbaar dat ze het album zo goed vonden dat ze er deel van wilden uitmaken. Hun bijdrage heeft iets heel bijzonders aan de plaat toegevoegd en het is een eer om muzikanten die ik zo bewonder bij Liminal Sky te betrekken.
“De isolatie, de onzekerheid en het gevoel van hulpeloosheid vonden onvermijdelijk hun weg naar de muziek“
Je hebt je album uitgebracht bij Karisma Records. Dat is een geweldig en groot label. Hoe is het je gelukt om de kans te krijgen je debuut bij hen uit te brengen?
Ik ontmoette Martin van Karisma Records jaren geleden voor het eerst op het Roadburn Festival. We konden het altijd goed met elkaar vinden en het werd een soort traditie om samen een biertje te drinken als we er allebei waren. Ik heb hem altijd al een aardig persoon gevonden, en dat waardeer ik enorm in deze branche. Toen het album klaar was, heb ik het naar een aantal labels gestuurd. Kort daarna kreeg ik het ontzettend druk met het opnemen van andere artiesten, dus ik ben een tijdje min of meer van de radar verdwenen. Toen kwam ik Martin vorig jaar weer tegen op het Inferno Festival, en hij vertelde me hoe erg hij het album waardeerde en dat hij het heel graag wilde uitbrengen. Voor mij ging het niet alleen om een contract bij een gerespecteerd label. Een goede relatie met de mensen met wie je samenwerkt is net zo belangrijk. Het team van Karisma is vanaf dag één fantastisch geweest voor mij en de band, en het is een waar genoegen om deel uit te maken van hun artiestenstal.
De nummers op het album zijn behoorlijk melancholisch. Hebben de teksten of het thema de muziek/dit genre bepaald? Of was het juist andersom?
De muziek kwam altijd eerst. Daniel en ik schreven de nummers voordat er ook maar één tekst was, en naarmate de arrangementen zich ontwikkelden, begonnen we te praten over de thema’s en emoties die elk nummer volgens ons overbracht. We deelden die ideeën vervolgens met Mat, die de teksten schreef. Het was echter geen eenrichtingsverkeer. Sommige teksten kwamen rechtstreeks voort uit onze gesprekken, terwijl andere heel persoonlijk waren voor Mat en volledig zijn eigen creatie. We vertrouwden volledig op zijn instinct en zijn teksten voegden een extra emotionele dimensie toe aan de muziek. De melancholie werd dus niet echt gedreven door de teksten of door een bewuste keuze om in een bepaald genre te schrijven. Het was al aanwezig in de muziek die we maakten, en de teksten groeiden op natuurlijke wijze voort uit die sfeer.
Voor mij is een manier om mijn verdriet te uiten het luisteren naar luide metal. Heb je er ooit aan gedacht om bijvoorbeeld deathmetal te maken?
Ik heb in het verleden in extreme metalbands gespeeld, dus het is zeker iets wat me na aan het hart ligt. Grappig dat je het vraagt, want ik werk momenteel aan een paar veel zwaardere projecten. Een daarvan is een nieuwe band met Keijo Niinimaa die sterk beïnvloed is door bands als Blasphemy, Darkthrone en Celtic Frost. Ik ben ook bezig met het schrijven van een heel donker, beklemmend doom-album met een paar Portugese vrienden, waaronder leden van Black Bombaim en Cobra Fuma. Ik hoop beide albums dit jaar af te ronden. Dus ja, ik begrijp dat gevoel helemaal. Voor mij is extreme metal altijd een krachtige manier geweest om emoties te verwerken. In plaats van negativiteit aan te moedigen, heb ik altijd gemerkt dat het een gezonde uitlaatklep biedt voor moeilijke gevoelens en zelfs vreemd genoeg cathartisch kan zijn.
In mijn recensie schreef ik dat het hele thema van het album een soort autobiografie was. Jouw manier om met al het verdriet om te gaan. Is het mogelijk dat je een tweede album schrijft?
Zeker weten. Sterker nog, ik heb al vier nieuwe nummers klaar om met Daniel te delen, dus we zijn zeker van plan om door te gaan met Liminal Sky. Op dit moment ligt het nieuwe materiaal in dezelfde lijn, maar we zullen zien hoe het zich ontwikkelt als Daniel en ik meer tijd samen kunnen doorbrengen. Hij reist veel voor zijn werk en ik woon nu in Portugal, dus het is iets uitdagender dan vroeger, maar we zijn allebei vastbesloten om een nieuw album te maken. Wat betreft het autobiografische aspect, ik denk dat er altijd wel iets van dat element in onze muziek zit. Muziek is voor ons altijd een manier geweest om onszelf uit te drukken, niet alleen muzikaal, maar ook emotioneel. Voor mij raakt muziek zonder emotie niet echt. Het hoeft niet per se uit verdriet te komen, maar het moet wel ergens oprechts vandaan komen. Ik denk dat mensen daarop reageren en dat is iets waar we op toekomstige albums naar zullen blijven streven.
Alle nummers op het album zijn geweldig. In Some Other Time heb je het over afscheid nemen. Gaat het over afscheid nemen van iemand (die je misschien ooit nog eens terugziet) of gaat het over een leven na de dood?
Ja, je hebt helemaal gelijk. Ik schreef Some Other Time kort nadat mijn oom in Colombia aan COVID overleed. Door de reisbeperkingen heb ik nooit persoonlijk afscheid van hem kunnen nemen, en dat vond ik erg moeilijk te verwerken. Hij was een enorm belangrijk persoon in mijn jeugd en tienerjaren, dus zijn verlies heeft me diep geraakt. Het lied gaat eigenlijk over dat afscheid dat ik nooit heb kunnen nemen. Of er iets is na dit leven, is iets wat elke luisteraar zelf mag interpreteren, maar voor mij ging het vooral over verlies, verdriet en de hoop dat we elkaar misschien, op de een of andere manier, ooit weer zullen ontmoeten… ooit.
Wat is de boodschap van het lied?
In veel opzichten zit de boodschap al in het vorige antwoord. Het lied gaat over het verwerken van verlies en de pijn van het niet kunnen afscheid nemen van iemand van wie je houdt. Het gaat over verdriet, maar ook over herinnering en de hoop dat de mensen die we verloren hebben op de een of andere manier bij ons blijven. Dat gezegd hebbende, ik heb altijd al van teksten gehouden die ruimte laten voor interpretatie. Ik denk niet dat elk nummer zichzelf volledig hoeft uit te leggen. Een van de dingen die ik bewonder aan de teksten van Tom Waits is dat ze vaak indirect en suggestief zijn. Zijn teksten creëren beelden en emoties zonder je precies te vertellen wat je moet denken, waardoor elke luisteraar de nummers zich eigen kan maken.
En is er een verband tussen Forget Me Not en The Weight Of Heaven?
Eigenlijk niet opzettelijk. Ik ben blij dat je die link legt, want voor mij suggereert het dat er een rode draad door het album loopt, en dat waardeer ik enorm. Forget Me Not is volledig door Daniel geschreven, terwijl The Weight of Heaven een samenwerking tussen ons beiden was, dus ze kwamen voort uit verschillende creatieve uitgangspunten. Toch denk ik dat ze vanzelfsprekend bij elkaar horen, omdat we allebei putten uit vergelijkbare emoties en ervaringen in die periode. Dat is een van de dingen waar ik het meest trots op ben bij All Tomorrow’s Darkness. Hoewel elk nummer zijn eigen identiteit en verhaal heeft, lijken ze allemaal hetzelfde emotionele landschap te bewonen, wat het album een gevoel van samenhang geeft. Hoewel er geen opzettelijke link is tussen die twee nummers, ben ik erg blij dat je er een hebt gevonden.
Je bent erg druk en succesvol met het masteren en mixen van andere bands. Je hebt bijvoorbeeld met Opeth, Behemoth en Moonspell gewerkt. Wat heb je van deze bands geleerd?
Elke band en elk project leert je iets nieuws. Sterker nog, dat is een van de dingen die ik het meest fascinerend vind aan mijn werk: je blijft altijd leren. Soms gaat het over technische aspecten van opnemen, mixen of masteren. Andere keren gaat het over songwriting, arrangementen of productie. En net zo vaak gaat het over mensen: het begrijpen van verschillende persoonlijkheden, hoe bands intern functioneren en hoe je artiesten kunt helpen het beste uit zichzelf te halen in de studio. Ik heb het geluk gehad om door de jaren heen met een aantal ongelooflijke muzikanten te werken, maar of het nu een gevestigde band is of een artiest die zijn allereerste album maakt, ik benader elk project met dezelfde nieuwsgierigheid. Ik ben oprecht dankbaar dat ik voor dit beroep heb gekozen, want zelfs na al die jaren ontdek ik nog steeds iets nieuws bij elk album waaraan ik werk. Dat maakt het zo spannend.
Als je moest kiezen, wat zou het dan zijn: producer of muzikant en waarom?
Eerlijk gezegd denk ik niet dat ik zou kunnen kiezen. Voor mij zijn producer zijn en muzikant zijn altijd hand in hand gegaan. Ik herinner me dat we op school individuele gesprekken hadden met de directeur om te bespreken wat we na school wilden doen. Elke keer dat ik die vraag kreeg, was mijn antwoord precies hetzelfde: ik wil in bands spelen, muziek maken en platen opnemen. Ik was toen een jaar of veertien, vijftien, en dat is tot op de dag van vandaag niet veranderd. Natuurlijk zijn er momenten geweest dat ik uitgeput, gestrest of helemaal overwerkt was, en dat ik me afvroeg of ik niet iets anders moest gaan doen. Op een gegeven moment heb ik me zelfs aangemeld bij een vliegschool, omdat ik dacht dat piloot worden een compleet andere richting zou zijn. Maar toen pakte ik het maken van platen/muziek weer op en vergat ik het helemaal. Achteraf gezien denk ik dat ik gewoon opgebrand was, in plaats van dat ik echt een ander leven wilde. Na lange uren in de studio zijn er zeker dagen dat ik absoluut geen zin heb om nog even naar muziek te luisteren. Maar die momenten duren nooit lang, want muziek maken en anderen helpen hun muziek te maken, zijn allebei fundamentele onderdelen van wie ik ben. Dus als iemand me zou vragen te kiezen tussen producer zijn en muzikant zijn, zou ik dat gewoon niet kunnen. Ze vullen elkaar aan en ik hoop echt dat ik die keuze nooit hoef te maken. Ik voel me ontzettend bevoorrecht dat ik beide heb kunnen doen en ik wil dat blijven doen zolang ik daartoe in staat ben.
“Ik heb altijd al van teksten gehouden die ruimte laten voor interpretatie“