Eerder dit jaar kwam Far From God uit, het beste album in jaren van Moonspell. Ondanks het drukke toerschema van de band nam frontman Fernando Ribeiro uitgebreid de tijd om enkele vragen via het wereldwijde web te beantwoorden. Wat volgde was een zeer interessante conversatie over de moeilijke aanloop naar het nieuwe album, de hervonden motivatie van de band om door te gaan, zijn voorliefde voor Nietzsche en zijn beschouwingen over een wereld die steeds sneller lijkt te gaan…
Dag Fernando, bedankt voor het interview. Far From God, het nieuwe Moonspell album kan op bij veel bijval rekenen in de metalpers. Wat heb jij hiervan meegekregen?
Liever heb ik goede recensies dan een plaat van ons in de pers wordt neergesabeld, haha. Alle gekheid op een stokje, als band zijn we erg dankbaar. Door de jaren heen hebben we geleerd om onze zegeningen te tellen. Wellicht herkennen luisteraars en recensenten iets van hun eigen duistere gevoelens en heimelijke ongemakken in onze muziek en is dat de reden waarom Far From God zo resoneert. Eerlijk gezegd geef ik meer om dat onze muziek gevoelens losmaakt bij de luisteraar dan alle complimenten en aanverwante frivoliteiten, al zijn we daar als band niet vies van. Muziek is een vorm van identiteit en het zegt ook iets over de smaak van een individu. Daarom ben ik blij dat onze nieuwe plaat op veel bijval kan rekenen.
Moonspell ging door een periode van onzekerheid en er gingen zelfs geruchten rond dat jullie zouden stoppen. Kan je hier iets meer over vertellen?
Mea maxima culpa. Ik was simpelweg moe, Ik was de weg kwijt en ik had grote twijfels of we moesten doorgaan met Moonspell. Hadden we als band muzikaal nog bestaansrecht en was het niet teveel een sleur geworden? Een gemakkelijke tijd was het niet, maar we moesten als collectief een antwoord op die vraag formuleren. Ondanks alle twijfels en vermoeidheid hebben we de knoop doorgehakt om door te gaan, omdat we muzikaal nog genoeg te melden hebben. Toen we eenmaal aan Far From God begonnen te werken, kwam de inspiratie als vanouds. Dat was de bevestiging die we zochten om door te gaan.
Kan je iets vertellen over het creatieve proces van Far From God?
Deze keer begonnen we met het adagium dat niet ieder idee noodzakelijkerwijs op de plaat hoeft te komen. In het verleden was dat wel anders en lieten we ons leiden door het experiment. In het verleden heeft dit goede en slechte resultaten opgeleverd. Deze keer wilden we juist dat elk detail qua emotie en sfeer paste in de plaat die we voor ogen hadden. We zochten naar de juiste balans tussen melodieuze verfijning en onze duistere kant. Gedurende de opnames van Far From God was sprake van een zeker gevoel van vrijheid en rust, omdat we als band over ons einde hadden nagedacht.
Jouw teksten hebben vaak een diepe filosofische lading en je steekt je bewondering voor Friedrich Nietzsche niet onder stoelen of banken. Wat vind je zo inspirerend aan hem en zijn oeuvre?
Helaas wordt Nietzsche vaak teruggebracht tot een stel simpele slogans over der Wille zur Macht en het niet willen geloven in een god. Eigenlijk is dat een belediging van de rijkdom en diepgang van zijn gedachtengoed. Wat me eindeloos fascineert aan hem is zijn bereidwilligheid om al zijn interne en aangeleerde zekerheden in twijfel te trekken en deze als het ware te verdelgen om vervolgens uit de resten iets nieuws op te bouwen en vanuit dat perspectief opnieuw betekenis te geven aan het bestaan. Veel metalbands, vooral uit de black metal, blijven naar mijn smaak teveel hangen in het vernietigingsaspect, maar laten het vervolgens na om iets nieuws op te bouwen en dat weer betekenis te geven.
Hoe komt dit vervolgens terug in de thematiek op Far From God?
Thematisch staat afstand en de bereidheid opnieuw betekenis willen geven aan het leven centraal op Far From God. Met afstand bedoel ik vooral afstand ten aanzien van religie, natuur, van iedereen en uiteindelijk onszelf. Heeft de mensheid zichzelf daadwerkelijk bevrijd van oude verslavingen of zijn hiervoor nieuwe verslavingen in de plaats gekomen in de vorm van technologie, overconsumptie, angst en de eindeloze aanbidding van het eigen ego via sociale media? Let op, ik schrijf slechts teksten en ik ben zeker geen academisch geschoolde filosoof. Ik gebruik filosofie als middel om de luisteraar een spiegel voor te houden. Voor mij is filosofie het interessant als het de spreekwoordelijk academische ivoren verlaat en daadwerkelijk het leven van mensen ten goede verandert.
Far From God is een perfect uitgebalanceerd album waarin de nummers elkaar onderling versterken. Was dat de bedoeling?
Absoluut! We hadden echt een album voor ogen waarin elk nummer een eigen identiteit moest hebben, maar ook een onderdeel moest zijn van het grotere geheel. Als iets uitgebalanceerd moet zijn, betekent dat niet automatisch dat je genoegen moet nemen met minder, integendeel zelfs. Far From God moet de luisteraar meenemen op een muzikale reis en niet aanvoelen als een stel losse nummers zonder enig onderling verband. Dit betekent dat je moet weten welk element op welk moment het beste werkt om een zeker dynamiek te bewerkstelligen. Dit kan ook de consequentie hebben dat je soms je eigen muzikale ideeën en voorkeuren moet laten varen als het grotere plaatje daarmee is gediend.
Als ik Far From God met een drank vergelijk, moet ik het denken aan een uitgebalanceerde en geraffineerde ruby port. Met welke drank zou je zelf het nieuwe album vergelijken?
Ons nieuwe album met een goede ruby port vergelijken, is gevaarlijk complimenteus, zeker voor mij als Portugees, haha. Zelf zou ik Far From God met een fijne single malt whisky vergelijken. Het soort whisky dat eerst zwaar valt, maar ook een rijke afdronk kent. Als een goede wijn moet ons nieuwe album kunnen ademen en de ruimte krijgen om te groeien. Eerst valt de emotionele zwaarte en verbittering op om vervolgens door te groeien naar iets troostrijks en betekenisvol. Proost en drink voorzichtig!
Over verbittering en troostrijk gesproken, destijds kon het album The Butterfly Effect op weinig genade rekenen bij de fans, maar tegenwoordig lijkt het album weer in de gratie te zijn. Hoe kijk je zelf terug op alle heisa rond het album destijds?
Recentelijk heb ik The Butterfly Effect heruitgegeven op Alma Mater Records, mijn eigen label. Iedere persing raakt steevast uitverkocht. Tevens vind ik het zeer amusant dat steeds meer mensen aan ons vragen om nummers van die plaat live te spelen. The Butterfly Effect was erg geïnspireerd door industrial en als band waren we erg beïnvloed door de toenmalige tijdgeest van een dreigende ondergang. Tegelijkertijd waren Tolkien en fantasy erg in bij metalheads en dat ging ten koste van meer platen met een experimentele inslag, zoals The Butterfly Effect. Het was jammer destijds, maar ik ben niet verbitterd over de gang van zaken. Wellicht waren we onze tijd te ver vooruit en voldeden we niet aan bepaalde verwachtingen. Gelukkig is de ergste verontwaardiging weggeëbd en krijgt The Butterfly Effect eindelijk de waardering die het verdient. Woede en verzet tegen het onbekende is een zeer menselijke reactie. Ik heb liever dat men hun woede botviert op onze muziek, dan dat mensen worden aangevallen vanwege hun politieke ideeën, seksualiteit of afkomst.
Moonspell draait al zo’n dertig jaar mee en jullie hebben vele stormen in de muziekindustrie overleeft. Welke ontwikkeling heeft jou het meest geraakt als muzikant en als persoon?
Mensen zijn minder geduldig en willen dat hun behoeften sneller worden vervuld. Vroeger moest men moeite doen om aan nieuwe muziek te komen. Nieuwe muziek van je favoriete band of artiest was iets om naar uit te kijken. Je moest vanuit huis naar de platenzaak om een nieuw album te kopen. Je moest daadwerkelijk moeite voor doen en je ontwikkelde hierdoor een emotionele band met de muziek. Tegenwoordig is het aanbod van nieuwe muziek zo overweldigend en de aandachtspanne zo kort dat muziek eigenlijk niet meer de kans krijgt om een emotionele band op te bouwen met de luisteraar. Dat vind ik jammer. Het positieve aspect is dat we als band direct met onze fans kunnen communiceren en dat onze muziek praktisch overal beschikbaar is, ook in markten die vroeger moeilijk bereikbaar waren. Het nadeel is dat muziek als kunstvorm flink aan waarde heeft ingeboet, omdat er zoveel aanbod is. Het is met de spreekwoordelijke druk op de knop beschikbaar. Als band moeten we het hebben van optredens en fans die onze albums als een compleet kunstwerk zien en bereid zijn om daarvoor te betalen. Gelukkig zijn we als band vrijwel onafhankelijk van labels en managers. Als band kunnen we ons richten op de lange termijn en hoeven we ons niet bezig te houden met succes op de korte termijn. Deze aanpak heeft ons geen windeieren gelegd.
Kan je wat vertellen over toekomstige toerplannen?
In maart en april 2027 gaan we eerst in Europa en afhankelijk van hoe het nieuwe album wordt ontvangen kijken we naar shows buiten Europa. Dit wordt geen gewone toer, want onze nieuwe nummers komen het best tot uiting in een theatrale setting. Daarnaast willen we ook ouder materiaal spelen. Als band begrijpen we dat onze fanbase zo hun favoriete platen hebben en we willen graag iedereen zoveel mogelijk tegemoet komen. De grote uitdaging wordt hoe we dit allemaal in een kloppend format stoppen.
Ter afsluiting wil ik graag van je weten hoe je jezelf staande houdt in een wereld waarin ontwikkelingen steeds sneller gaan, terwijl je daar als individu geen controle over hebt. Hoe doe jij dat?
Eigenlijk doe ik dat niet. Tegenwoordig is bijna alles plat vermaak, van honger tot en met oorlog aan toe. Het blijft maar doorgaan, 24 uur per dag, zeven dagen in de week. Het is pure propaganda. Ik wantrouw iedereen die gelooft dat simpele oneliners complexe problemen kunnen oplossen. Hebzucht, tribalisme en de lokroep van autoritaire ideeën zijn oude kwalen in een andere verschijningsvorm. Technologie verschaft de mensheid onwaarschijnlijke mogelijkheden, maar legt ook onze collectieve stupiditeit genadeloos bloot. Ik heb mijn boeken, familie, vrienden en mijn band. Voor mij vormen zij een veilige haven en een manier om de grauwe werkelijkheid even te ontvluchten.